ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ 2021
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΞΑΡΚΗΣ + ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ

Φεστιβάλ Ξαρκής 2021 

Επιστρέφοντας στις ρίζες: περιβάλλον και κοινωνία 

Το Φεστιβάλ Ξαρκής 2021 θα πραγματοποιηθεί στο χωριό Λύμπια (επαρχία Λευκωσίας), από τις 15 έως τις 17 Οκτωβρίου και θα περιλαμβάνει Πρόγραμμα Φιλοξενίας Καλλιτεχνών από τις 10-14 Οκτωβρίου. Κατά τη διάρκεια των πέντε ημερών φιλοξενίας, μια ομάδα επιλεγμένων καλλιτεχνών καλείται να συνεργαστεί με την ομάδα του Ξαρκής και με την τοπική κοινότητα, για να προετοιμάσει έργα που θα συμβάλουν στη διαμόρφωση του περιεχομένου του τριήμερου Φεστιβάλ. 

Το θέμα για το φετινό Πρόγραμμα Φιλοξενίας Καλλιτεχνών και το Φεστιβάλ Ξαρκής είναι Επιστροφή στις ρίζες: περιβάλλον και κοινωνία. 

Εμπνευσμένο από το τοπικό πλαίσιο, θέλουμε να αντλήσουμε ερεθίσματα από πτυχές της παράδοσής μας. Βασιζόμενοι στην ιδέα ότι οι κάτοικοι των χωριών της υπαίθρου συχνά έχουν στενότερη σχέση με το περιβάλλον, από αυτή σε αστικά κέντρα, θεωρούμε ότι μπορούμε να μάθουμε από τη σχέση αυτή, προκειμένου να υπάρξουν δυνατότητες για πρόοδο προς ένα πιο περιεκτικό, προοδευτικό και οικολογικά συνειδητοποιημένο μέλλον, τόσο των κατοίκων αγροτικών περιοχών όσο και των κατοίκων αστικών κέντρων. 

Με την επιστροφή στις ρίζες δεν επιδιώκουμε να διαιωνίσουμε ρομαντικές και εξιδανικευμένες έννοιες του παρελθόντος, αλλά, αναλύοντας το πως η αγροτική κληρονομιά συνδέεται με τον πράσινο τρόπο ζωής, να αναδείξουμε στοιχεία που θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στη σημερινή πραγματικότητα που απαιτεί στενότερη σύνδεση με το περιβάλλον και τη σημασία της συνεχούς προστασίας, αποκατάστασης και βελτίωσής του.

Κύριοι στόχοι της πρωτοβουλίας: 

  1. Να δημιουργήσουμε ένα πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη επιτόπιων ιδεών και την εφαρμογή πρακτικών που θα μπορούσαν να ωφελήσουν το τοπικό οικοσύστημα, αλλά ενδεχομένως να χρησιμοποιηθούν και σε άλλα οικοσυστήματα.
  2. Να αναπτύξουμε συζητήσεις γύρω από περιβαλλοντικά θέματα, μέσα από το πρίσμα της τέχνης και του σχεδιασμού, με σκοπό την ευαισθητοποίηση των παρευρισκομένων. Για παράδειγμα:
  • Αγρο-οικολογία
  • Οικολογικός σχεδιασμός, η δημιουργία βιώσιμων προϊόντων, χειροτεχνιών κλπ
  • Κυκλική οικονομία
  • Περμακουλτούρα και συλλογικοί τρόποι οργάνωσης
  • Μετάβαση σε κλιματικά ουδέτερες τεχνολογίες (π.χ. ανανεώσιμες πηγές ενέργειας)
  • Ενίσχυση της εξοικονόμησης του νερού και τις συνδέσεις μας με τη γη
  • Ενίσχυση των ικανοτήτων μας για περιβαλλοντικές πρακτικές στη βάση της παράδοσης
  1. Να διερευνήσουμε θέματα που μας απασχολούν μαζί με πιθανά σενάρια επίλυσής τους, μέσω σχεδιαστικών παρεμβάσεων. Θέματα όπως είναι η κλιματική κρίση, η άρνηση της κλιματικής κρίσης, ή ζητήματα που υπάγονται στον τομέα της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης όπως η ρύπανση, η μόλυνση, η αποψίλωση των δασών, η υπερθέρμανση του πλανήτη, η υπερβολική χρήση πλαστικών συσκευασιών. Επίσης, το πως μειονότητες και διαφορετικές κοινωνικές τάξεις επηρεάζονται από αυτά τα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Ζητήματα όπως λ.χ. η αντιμετώπιση αναχρονιστικών φραγμών στην κοινωνική αλλαγή, ο ρόλος της τεχνολογίας στην περιβαλλοντική δράση, οι τεχνολογίες ως μη-ουδέτερες δυνάμεις, η αλόγιστη κατανάλωση στις διατροφικές μας επιλογές. Η πράσινη ανάπτυξη έναντι της υπανάπτυξης, η κομποστοποίηση έναντι των αποβλήτων, η διαβίωση σε (ικανοποιητική) αυτάρκεια, συστήματα νερού και αιολικής ενέργειας, βιώσιμα οικοδομικά υλικά κ.α.

Πιθανά σενάρια επίλυσης: μέσω σύγχρονων εικαστικών-σχεδιαστικών πρακτικών και εισηγήσεων στους τομείς της κυκλικής οικονομίας, της επισκευής/επαναχρησιμοποίησης, της δημιουργικής ανακύκλωσης, του περιβαλλοντικού ακτιβισμού κλπ.

  1. Να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο σχετικά με πρωτοβουλίες που αντιμετωπίζουν ζητήματα κλιματικής αλλαγής με επιτόπιες εικαστικές προσεγγίσεις.
  2. Να διευρύνουμε την εμπλοκή της κοινότητας και να προσελκύσουμε πολλές ομάδες του πληθυσμού για το χειρισμό της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης.
  3. Να μειώσουμε το αποτύπωμα άνθρακα μέσω περιβαλλοντικών πρακτικών.

 

Η παγκόσμια προσαρμογή στον περιορισμό της μετακίνησης λόγω του COVID-19, έχει επηρεάσει σημαντικά τόσο το περιβάλλον όσο και τον άνθρωπο. Οι βιομηχανίες και η οικονομική δραστηριότητα γενικότερα μειώθηκαν με αποτέλεσμα τη μείωση της ηχορύπανσης, τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και καθαρότητας των ποταμών. Με τη μείωση της ανθρώπινης επίδρασης, το κλίμα έχει κυριολεκτικά πάρει μια ανάσα καθαρού αέρα. Τα σύννεφα έχουν καθαρίσει και τα χρώματα είναι τώρα πιο φωτεινά. Παρ’ όλα αυτά, τα αποδεικτικά στοιχεία για την ανθρώπινη βλάβη στο περιβάλλον εξακολουθούν να κυριαρχούν καθώς στρεφόμαστε προς νέες εξόρυξεις και σπατάλη πόρων. 

Στο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης, και δεδομένου του διαχρονικού μας ενδιαφέροντος να μαθαίνουμε μαζί με τις αγροτικές κοινότητες μέσω συνεργατικής έρευνας που βασίζεται στην πρακτική, αισθανόμαστε την ανάγκη να επιστρέψουμε ξανά στις ρίζες μας, ώστε αυτή τη φορά για να εξερευνήσουμε πιο βαθιά τη σχέση μεταξύ περιβάλλοντος και κοινωνίας στις τοπικές μας κοινότητες. Τι μπορούμε να μάθουμε από την αγροτική σοφία όσον αφορά τη συνύπαρξη μας με το φυσικό περιβάλλον; Πώς μπορούμε να ευδοκιμήσουμε στο οικολογικό μέλλον της Κύπρου; 

Προσκαλούμε προτάσεις βασισμένες στην πρακτική, που αποσκοπούν στην ευαισθητοποίηση, την παρέμβαση και την προώθηση θετικών αλλαγών στη σχέση μας με το περιβάλλον, ξεκινώντας από την μικροκλίμακα και προχωρώντας στην μακροκλίμακα. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές μας και να προχωρήσουμε σε πιο συμβιωτικούς τρόπους συνύπαρξης. Ο στόχος είναι να εφαρμόσουμε ένα σύνολο δεξιοτήτων και να διερευνήσουμε συνεργατικές μεθοδολογίες σ’ αυτόν τον τομέα, εξερευνώντας τρόπους ζωής που ακολουθούνταν στο παρελθόν. Προσβλέπουμε στην ανάδειξη δυνατοτήτων που μπορεί να υπάρχουν σε ένα χωριό της υπαίθρου, με σκοπό να δημιουργηθούν συνθήκες για το οικολογικό μέλλον της ευρύτερης κυπριακής κοινότητας.

Μεθοδολογία

Σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική του Ξαρκής, το επόμενο Φεστιβάλ Ξαρκής θα πραγματοποιηθεί με συνεργάτες που θα επιλεγούν κυρίως με βάση τις συνεισφορές τους. Αυτές θα πρέπει να επικεντρωθούν σε συνεργατικές, οικολογικές και κοινωνικά εφαρμοσμένες πρωτοβουλίες που καλλιεργούν τη δημιουργικότητα, και προτείνουν νέες πρακτικές σε σχέση με τον πολιτισμό και την κληρονομιά. 

Οι συμμετέχοντες που προσκαλούνται μέσω αυτής της ανοικτής πρόσκλησης καλούνται να συνεργαστούν με την ομάδα του Ξαρκής και με την τοπική κοινότητα, το τοπικό περιβάλλον, για να δημιουργήσουν επιτόπια έργα εμπνευσμένα από την περιοχή. 

Σημειώνουμε ότι θα στηρίζουμε συνεργασίες που μπορεί να προκύψουν μεταξύ συμμετεχόντων, και θα προετοιμάσουν έργα για δημοσιοποίηση κατά τη διάρκεια του Προγράμματος Φιλοξενίας. Τα τελικά αποτελέσματα των έργων από το Πρόγραμμα Φιλοξενίας θα παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια του τριήμερου Φεστιβάλ. 

Τα έργα που θα προταθούν θα πρέπει να εστιάζουν στη δημιουργία μιας διαδραστικής και συμμετοχικής εμπειρίας με μέλη της κοινότητας, και με επισκέπτες. Ο στόχος είναι να επινοήσουν καινοτόμους τρόπους αλληλεπίδρασης τοπικά, εξετάζοντας: α) το πού παρουσιάζονται πράξεις, εισβολής ή βλάβης του περιβάλλοντος, είτε συμβολικά, είτε κυριολεκτικά ή και μεταφορικά, β) ευκαιρίες για θετική συνύπαρξη. 

Οι φιλοξενούμενοι καλούνται να προσεγγίσουν αυτό το θέμα με την υλική ή άυλη έννοιά του, για να εκφράσουν περιεκτικές και ποικίλες ερμηνείες του θέματος. Προσκαλούμε αιτήσεις που ενθαρρύνουν μια ενεργή διαδικασία δημιουργίας νοήματος γύρω από το θέμα της κοινωνίας και του περιβάλλοντος, οδηγώντας σε δυναμικά και μεταμορφωτικά έργα μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικά επιστημονικά, επαγγελματικά, εκπαιδευτικά και γεωγραφικά υπόβαθρα. 

Ενδιαφερόμενοι από οποιοδήποτε από τα ακόλουθα υπόβαθρα (και όχι μόνο) ενθαρρύνονται να υποβάλουν αίτηση: 

  • Εικαστικές τέχνες (που συνδυάζουν περιβαλλοντική επιστήμη, περμακουλτούρα αγρο-οικολογία, οικολογική ζωή και την κλιματική επικοινωνία. Επίσης, η κοινωνικά εφαρμοσμένη τέχνη, ψηφιακές τέχνες, ζωγραφική, σχέδιο, μικτά μέσα, φωτογραφία, κινηματογράφος, βιντεοτέχνη, οπτική ανθρωπολογία, γλυπτική, εγκατάσταση, σκηνογραφία, χειροτεχνία κ.λπ.).
  • Σχεδιασμός (κοινωνικός σχεδιασμός, σχεδιασμός υπηρεσιών, σχεδιασμός ακτιβισμού, συνεταιρικός σχεδιασμός, γραφιστική επικοινωνία, σχεδιασμός προϊόντων, αρχιτεκτονική, σχεδιασμός καινοτομίας, σχεδιασμός κίνησης, διαδραστικός σχεδιασμός, κινούμενα σχέδια)
  • Μουσική (περφόρμανς, σύνθεση, τέχνη ήχου)
  • Παραστατικές τέχνες (περφόρμανς, θέατρο, χορός κλπ)

Παρακαλούμε σημειώστε ότι υπάρχει περιορισμένος αριθμός θέσεων για την φιλοξενία. Προτεραιότητα θα δοθεί σε αιτητές/αιτήτριες με εμπειρία σε κοινοτικές και κοινωνικά εφαρμοσμένες δημιουργικές πρακτικές. 

Οι προτεινόμενες πρωτοβουλίες που θα προετοιμαστούν και θα κοινοποιηθούν ζωντανά στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας τους με τα τελικά τους αποτελέσματα να παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ, μπορούν να έχουν τη μορφή: 

  • Εργαστηρίων
  • Πρακτικών δραστηριοτήτων 
  • Εκπαιδευτικών Πρωτοβουλιών 
  • Μουσικών/ ηχητικών περφόρμανς
  • Διαδραστικών εγκαταστάσεων ήχου
  • Εγκαταστάσεων
  • Καμπάνιας
  • Παρεμβάσεων
  • Παραστατικών τεχνών
  • Εικαστικών τεχνών
  • Βιωματικών παραστάσεων χορού
  • Τέχνη βίντεο
  • Ταινία Ταινιών
  • Εκθέσεων

Οι προαναφερθείσες δραστηριότητες θα πρέπει να συνοδεύονται από σύντομες ομιλίες ή / και διαλέξεις οι οποίες να περιέχουν μέρος ερωτήσεων-απαντήσεων, απευθυνόμενες σε διαφορετικές ομάδες του κοινού. 

Ενθαρρύνονται να υποβάλουν αίτηση άτομα και / ή ομάδες. 

Μπορείτε επίσης να υποβάλετε αίτηση για ένα διεπιστημονικό έργο. Σ’αυτή την περίπτωση, σας ζητείται να διευκρινίσετε τους κλάδους που εμπλέκονται μέσω του έργου σας. 

Ενθαρρύνονται να υποβάλουν αίτηση δημιουργοί από οποιοδήποτε από τα παραπάνω πεδία και οποιαδήποτε τοποθεσία με προτάσεις και να παντρέψουν πρακτικές με άλλους τομείς, ενθαρρύνοντας νέες συνεργασίες.

Η προσέγγισή μας περιλαμβάνει την εφαρμογή του μηχανισμού παντρέματος (matchmaking), ο οποίος καλλιεργεί συνεργασίες μεταξύ δημιουργικών επαγγελματιών, εκπαιδευτών και πολιτών από διαφορετικά εκπαιδευτικά, επιστημονικά, επαγγελματικά, γενεαλογικά και εθνικά υπόβαθρα. 

Ζητούμε από τους/τις ενδιαφερόμενους/ενδιαφερόμενες συμμετέχοντες/συμμετέχουσες να υποβάλουν αίτηση μέσω της διαδικτυακής μας πύλης και να γράψουν στα Ελληνικά ή στα Αγγλικά, σε απλή γλώσσα.

Βασικές ημερομηνίες 

Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 29 Αυγούστου 2021

Έναρξη ημέρας παραμονής & εισαγωγής: 10 Οκτώβρη 2021

Ημερομηνία λήξης του Προγράμματος Φιλοξενίας: 14 Oκτώβρη 2021 

Φεστιβάλ Ξαρκής: 15 – 17 Οκτώβρη 2021

Οι επιλεγμένοι συμμετέχοντες μπορεί να κληθούν να συμμετέχουν σε συνέντευξη.

Επίσης, θα κληθούν να συμμετάσχουν σε ομαδικές συναντήσεις και να μοιραστούν τις εργασίες σε εξέλιξη με συντονιστές και την ομάδα του Ξαρκής καθ’όλη τη διάρκεια του Προγράμματος. 

Τέλος, οι καλλιτέχνες καλούνται να συμμετάσχουν σε μια σειρά εργαστηρίων και ομιλιών από επιλεγμένους εμπειρογνώμονες κατά τη διάρκεια της εβδομάδας προετοιμασίας. 

Τι προσφέρουμε 

  • €200 για τη συμμετοχή σας
  • Υποστήριξη φιλοξενούμενων κατά τη διάρκεια ομαδικών συναντήσεων 
  • Οπτικο-ηχογράφηση
  • Προβολή μέσω κοινωνικών μέσων δικτύωσης
  • Διαμονή σε κοινόχρηστο / κοινόχρηστο χώρο
  • Τρία γεύματα την ημέρα από τη συλλογική κουζίνα μας

ΑΙΤΗΣΗ